Eerste afspraak bij de psychotherapeut: Wat kun je verwachten?
De stap naar een psychotherapeut zetten vraagt moed. Het is normaal om zenuwachtig te zijn voor je eerste afspraak. In dit artikel vertellen we precies wat je kunt verwachten, hoe je je kunt voorbereiden, en geven we tips om het meeste uit je eerste sessie te halen.
Je eerste stap is gezet. Door te zoeken naar informatie toon je al moed en zelfzorg. De eerste afspraak is het begin van een reis naar meer welzijn.
Vind een psychotherapeut bij jou in de buurt
Voor de afspraak: Voorbereiding
Een goede voorbereiding helpt om het meeste uit je eerste afspraak te halen. Je hoeft je niet te stressen - de therapeut zal je begeleiden. Maar een beetje nadenken vooraf kan helpen.
Wat moet je meenemen?
De verwijsbrief van je huisarts (digitaal of op papier). Zonder verwijzing wordt de behandeling niet vergoed.
Een geldig ID-bewijs (ID-kaart, paspoort of rijbewijs).
Een overzicht van medicijnen die je gebruikt, vooral psychofarmaca.
Als je bang bent iets te vergeten, schrijf het vooraf op.
Mentale voorbereiding
Denk na over de volgende vragen - je hoeft de antwoorden niet paraat te hebben, maar het helpt om er al over nagedacht te hebben:
- Wat zijn je belangrijkste klachten op dit moment?
- Wanneer zijn de klachten begonnen en hoe zijn ze veranderd?
- Wat hoop je te bereiken met therapie?
- Heb je eerder hulp gehad? Zo ja, wat heeft wel/niet gewerkt?
Wees gerust
Je hoeft niets perfect voor te bereiden. Therapeuten zijn getraind om de juiste vragen te stellen. Je mag ook gewoon zeggen: "Ik weet niet goed waar ik moet beginnen."
Wat gebeurt er tijdens de eerste afspraak?
De eerste afspraak wordt ook wel de "intake" genoemd. Het is een kennismaking waarbij de therapeut een beeld krijgt van jou en je situatie. Hier is wat je kunt verwachten:
Welkom en op je gemak stellen
De therapeut zal je verwelkomen en proberen je op je gemak te stellen. Je krijgt uitleg over hoe de sessie verloopt en wat de afspraken zijn rond vertrouwelijkheid.
Je verhaal vertellen
De therapeut zal vragen naar je klachten: wat ervaar je, wanneer is het begonnen, hoe beïnvloedt het je leven? Dit is jouw moment om te vertellen wat je dwarszit.
Achtergrond en geschiedenis
Er worden vragen gesteld over je achtergrond: jeugd, gezin, werk, relaties, eerdere hulpverlening. Dit helpt de therapeut je klachten in context te plaatsen.
Hulpvraag en doelen
Samen bespreken jullie wat je hoopt te bereiken. Wat wil je anders? Hoe zou je leven eruitzien als de klachten minder zijn?
Behandelvoorstel
Aan het einde bespreekt de therapeut of behandeling zinvol is, welke aanpak geschikt lijkt, en hoe het vervolg eruitziet. Je krijgt ruimte om vragen te stellen.
Hoelang duurt de intake?
Een intake duurt meestal 45-60 minuten, soms langer. Bij sommige praktijken wordt de intake verspreid over twee sessies. Dit verschilt per therapeut en instelling.
Welke vragen kun je verwachten?
De therapeut zal verschillende soorten vragen stellen. Dit kan per therapeut en per klacht verschillen, maar hier zijn typische vragen:
Over je klachten
- • Wat ervaar je precies?
- • Wanneer is dit begonnen?
- • Hoe vaak heb je er last van?
- • Wat maakt het beter/erger?
- • Hoe beïnvloedt het je dagelijks leven?
Over je achtergrond
- • Hoe was je jeugd?
- • Hoe is je gezinssituatie nu?
- • Wat doe je voor werk?
- • Heb je eerder therapie gehad?
- • Gebruik je medicatie?
Over je doelen
- • Wat wil je bereiken?
- • Hoe zou je leven er anders uitzien?
- • Wat heb je al geprobeerd?
- • Wat verwacht je van therapie?
Veiligheid
- • Heb je gedachten aan zelfbeschadiging?
- • Heb je suïcidale gedachten?
- • Voel je je veilig thuis?
Dit zijn standaardvragen die therapeuten stellen om je veiligheid te waarborgen.
Wil je meer weten over de verschillende soorten behandelaars? Lees ons artikel over het verschil.
Vragen die je zelf kunt stellen
De intake is ook jouw moment om vragen te stellen. Dit helpt je om te bepalen of deze therapeut bij je past. Hier zijn suggesties:
Je kunt ook vragen naar specifieke therapievormen zoals CGT of EMDR als je daar nieuwsgierig naar bent.
Na de eerste afspraak
Na de intake bespreekt de therapeut meestal het vervolg. Dit kan verschillen per situatie:
Behandeling starten
Als jullie beiden denken dat behandeling zinvol is, wordt een behandelplan opgesteld. Je maakt afspraken over frequentie, doelen en de te gebruiken aanpak.
Doorverwijzing
Soms blijkt een andere behandelaar of instelling beter geschikt. De therapeut kan je dan doorverwijzen, bijvoorbeeld naar specialistische GGZ of een collega met specifieke expertise.
Bedenktijd
Je mag ook bedenktijd vragen. Het is belangrijk dat je je comfortabel voelt bij de keuze om met deze therapeut te werken.
Lees meer over wachttijden in de GGZ en vergoeding van psychotherapie.
Tips voor je eerste sessie
Wees eerlijk
Hoe eerlijker je bent, hoe beter de therapeut je kan helpen. Er is geen goed of fout - alles wat je deelt is waardevol.
Neem je tijd
Je hoeft niet alles in één keer te vertellen. Vertrouwen opbouwen kost tijd, en dat is oké.
Emoties zijn welkom
Huilen, boos worden, of in de war zijn - het mag allemaal. De therapeut is getraind om hiermee om te gaan.
Stel vragen
Als iets niet duidelijk is, vraag het. Je hebt recht op heldere uitleg over de behandeling.
Geef feedback
Als iets niet lekker voelt, zeg het. Goede therapeuten waarderen feedback en passen zich aan.
Wees geduldig met jezelf
Het is normaal om je zenuwachtig of ongemakkelijk te voelen. Dit gevoel neemt vaak af na een paar sessies.
Wat als er geen klik is?
De therapeutische relatie - de "klik" tussen jou en je therapeut - is een van de belangrijkste voorspellers van succes in therapie. Het is dus belangrijk dat je je prettig voelt.
Belangrijk om te weten
- • Het is normaal om niet meteen een klik te voelen
- • Soms kost het een paar sessies om warm te draaien
- • Je mag altijd om een andere therapeut vragen
- • Professionele therapeuten nemen dit niet persoonlijk
- • Geen klik zegt niets over jou - het gaat om de match
Als je na 2-3 sessies nog steeds het gevoel hebt dat het niet klikt, bespreek dit met de therapeut. Je kunt ook contact opnemen met de praktijk voor een andere behandelaar. Lees ook ons artikel over hoe je de juiste psychotherapeut kiest.
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er tijdens de eerste afspraak?
Tijdens de intake maak je kennis met de therapeut en bespreek je je klachten, hulpvraag en geschiedenis. Aan het einde wordt besproken hoe de behandeling eruit kan zien.
Hoe lang duurt de eerste afspraak?
Een intake duurt meestal 45-60 minuten, soms langer. Bij sommige praktijken wordt de intake over twee sessies verspreid.
Hoe bereid ik me voor?
Denk na over je klachten en doelen. Neem je verwijsbrief en ID mee. Je hoeft je niet te veel voor te bereiden - de therapeut begeleidt je.
Wat als de klik niet goed is?
Een goede klik is belangrijk. Als je twijfelt, bespreek dit met de therapeut of vraag om een andere behandelaar. Dit is heel normaal.
Moet ik alles vertellen?
Je hoeft niet alles in de eerste afspraak te vertellen. Vertrouwen opbouwen kost tijd. Vertel wat je op dat moment kunt delen.
Wat kost de eerste afspraak?
Met een verwijzing van de huisarts wordt de intake vergoed vanuit de basisverzekering. Het eigen risico is van toepassing.
Klaar om de eerste stap te zetten?
Vind een psychotherapeut bij jou in de buurt en maak je eerste afspraak.
Vind een Psychotherapeut