Veelgestelde Vragen

Waar vind ik Psychotherapeut is een onafhankelijk online platform dat mensen in Nederland en Belgie helpt bij het vinden van een geschikte psychotherapeut in hun regio. Ons platform verzamelt informatie over psychotherapeuten, hun specialisaties, locaties en contactgegevens, zodat je gemakkelijk een professional kunt vinden die past bij jouw hulpvraag.

Wat wij bieden:

• Uitgebreide database met psychotherapeuten in 415+ steden
• Zoeken op locatie, specialisatie en beschikbaarheid
• Gedetailleerde praktijkinformatie en reviews
• Interactieve kaarten om praktijken te vinden
• Gratis toegang zonder registratie
• Onafhankelijke informatie over psychotherapie

Wij zijn geen behandelaars zelf, maar helpen je de juiste professional te vinden. Alle vermelde psychotherapeuten zijn BIG-geregistreerd en voldoen aan de Nederlandse of Belgische kwaliteitseisen.

Ja, het gebruik van ons platform is volledig gratis voor bezoekers die op zoek zijn naar een psychotherapeut. Je kunt onbeperkt zoeken, vergelijken en contact opnemen met psychotherapeuten zonder dat daar kosten aan verbonden zijn.

Gratis voor bezoekers:

• Doorzoeken van alle psychotherapeuten
• Bekijken van praktijkinformatie
• Gebruiken van de interactieve kaart
• Lezen van reviews en beoordelingen
• Toegang tot informatieve artikelen

We verdienen ons geld via optionele premium vermeldingen voor psychotherapeuten die hun zichtbaarheid willen vergroten. Dit heeft geen invloed op de kwaliteit van de informatie die we tonen.

Wij hanteren strikte kwaliteitscriteria voor alle psychotherapeuten die op ons platform worden vermeld:

Verplichte eisen:

• BIG-registratie als psychotherapeut in Nederland, of gelijkwaardige registratie in Belgie
• Actieve praktijk met verificeerbare contactgegevens
• Voldoen aan beroepsethische codes

Informatie die we verzamelen:

• Officiiele praktijkgegevens via openbare bronnen
• Specialisaties en behandelmethoden
• Locatie en bereikbaarheid
• Eventuele reviews van clienten

Onafhankelijkheid: We beoordelen alle psychotherapeuten op dezelfde manier, ongeacht of ze betalen voor een premium vermelding. Premium vermeldingen geven alleen meer zichtbaarheid, geen betere beoordelingen of informatie.

Ons platform biedt contactinformatie van psychotherapeuten zodat je zelf rechtstreeks contact kunt opnemen. De meeste psychotherapeuten bieden de volgende mogelijkheden:

Contact opnemen:

• Telefonisch via het vermelde praktijknummer
• Per e-mail via het contactformulier
• Via de website van de psychotherapeut

Wat je kunt verwachten:

• De praktijk neemt je gegevens op
• Je krijgt informatie over wachttijden
• Er wordt een intakegesprek ingepland
• Je ontvangt praktische informatie vooraf

Tip: Bereid je voor op het eerste contact door je klachten kort te kunnen omschrijven en te weten of je een verwijsbrief van de huisarts hebt.

Het vinden van de juiste psychotherapeut is een persoonlijk proces. Hier zijn stappen die je kunt nemen:

Stap 1: Bepaal je hulpvraag

• Welke klachten heb je?
• Hoe lang spelen deze al?
• Wat wil je bereiken met therapie?

Stap 2: Kies je voorkeuren

• Locatie: Dichtbij huis of werk?
• Geslacht: Voorkeur voor man of vrouw?
• Specialisatie: Ervaring met jouw type klacht?
• Therapievorm: CGT, EMDR, systeemtherapie?

Stap 3: Zoek en vergelijk

• Gebruik ons platform om psychotherapeuten te vinden
• Bekijk specialisaties en behandelmethoden
• Lees reviews van andere clienten
• Check de wachttijden

Stap 4: Plan een kennismaking

• Vraag een intakegesprek aan
• Bereid vragen voor
• Vertrouw op je gevoel tijdens het gesprek

Stap 5: Evalueer de match

• Voel je je gehoord en begrepen?
• Is er een klik?
• Heb je vertrouwen in deze professional?

Het is volkomen normaal om meerdere psychotherapeuten te benaderen voordat je de juiste vindt.

Of je een verwijsbrief nodig hebt, hangt af van hoe je de behandeling wilt laten vergoeden:

Met verwijsbrief (via verzekering):

• Nodig voor vergoeding via basisverzekering
• Huisarts beoordeelt of psychotherapie geindiceerd is
• Verwijzing naar Basis GGZ of Specialistische GGZ
• Eigen risico is van toepassing

Zonder verwijsbrief (zelf betalen):

• Je kunt ook zonder verwijzing starten
• Je betaalt de behandeling zelf
• Geen vergoeding via basisverzekering
• Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden dit wel

Hoe krijg je een verwijsbrief?

1. Maak een afspraak bij je huisarts
2. Bespreek je klachten en waarom je psychotherapie wilt
3. De huisarts beoordeelt of een verwijzing passend is
4. Je ontvangt een digitale of papieren verwijsbrief

Tip: Neem de verwijsbrief mee naar je eerste afspraak bij de psychotherapeut.

In Nederland is de geestelijke gezondheidszorg opgedeeld in twee niveaus:

Basis GGZ (Generalistische Basis GGZ):

• Voor lichte tot matige psychische klachten
• Kortdurende behandelingen (gemiddeld 3-12 sessies)
• Behandeling door GZ-psycholoog of basis-psychotherapeut
• Snellere toegang, kortere wachttijden
• Voorbeelden: lichte depressie, angstklachten, stress

Specialistische GGZ (S-GGZ):

• Voor ernstige, complexe of langdurige klachten
• Intensievere en langerdurende behandelingen
• Behandeling door psychotherapeut, klinisch psycholoog of psychiater
• Vaak langere wachttijden
• Voorbeelden: persoonlijkheidsstoornissen, PTSS, bipolaire stoornis

Wie bepaalt waar je terechtkomt?

• De huisarts maakt een inschatting bij de verwijzing
• Bij twijfel wordt een verkennend gesprek gehouden
• Je kunt altijd doorverwezen worden als nodig

Kosten: Beide worden vergoed via de basisverzekering, maar het eigen risico is van toepassing.

Wachttijden in de GGZ varieren sterk en zijn momenteel een groot probleem in Nederland:

Gemiddelde wachttijden:

• Basis GGZ: 4-12 weken
• Specialistische GGZ: 12-26 weken
• Sommige specialisaties: 6-12 maanden

Factoren die meespelen:

• Regio (grote steden vaak langere wachttijden)
• Type klacht en specialisatie
• Gecontracteerde vs. niet-gecontracteerde zorg
• Seizoen (najaar vaak drukker)

Tips om sneller geholpen te worden:

1. Vraag bij meerdere praktijken naar de wachttijd
2. Overweeg praktijken in naburige gemeenten
3. Vraag naar wachtlijstbemiddeling
4. Overweeg online therapie
5. Check vrijgevestigde psychotherapeuten

Treeknorm: De maximaal aanvaardbare wachttijd (Treeknorm) is 4 weken tot intake en 10 weken tot behandeling. Helaas wordt deze norm vaak niet gehaald.

Bij crisis: Bij acute problemen hoef je niet te wachten. Neem contact op met de huisarts, huisartsenpost of bel 113 (zelfmoordpreventie).

Ja, online psychotherapie (e-health) is een volwaardig alternatief voor face-to-face therapie:

Vormen van online therapie:

• Videobellen (meest vergelijkbaar met fysieke sessies)
• Beeldbellen via beveiligde platforms
• Blended behandeling (combinatie online en fysiek)
• Zelfhulpmodules met therapeutische begeleiding

Voordelen:

• Geen reistijd
• Flexibelere planning
• Therapie vanuit je vertrouwde omgeving
• Vaak kortere wachttijden
• Toegankelijk bij beperkte mobiliteit

Effectiviteit: Onderzoek toont aan dat online therapie voor veel klachten even effectief is als fysieke therapie, vooral bij CGT-behandelingen.

Geschikt voor:

• Depressie en angstklachten
• Stress en burn-out
• Lichte traumaverwerking
• Nazorg en terugvalpreventie

Minder geschikt voor:

• Ernstige psychiatrische problematiek
• Crisissituaties
• Wanneer fysiek contact therapeutisch noodzakelijk is

Vergoeding: Online therapie wordt op dezelfde manier vergoed als reguliere therapie.

Psychotherapie is een wetenschappelijk onderbouwde behandelmethode waarbij je door middel van gesprekken met een gekwalificeerde psychotherapeut werkt aan psychische klachten en problemen.

Kernprincipes:

• Systematische aanpak van psychische problemen
• Werken aan inzicht in gedachten, gevoelens en gedrag
• Leren van nieuwe vaardigheden en copingstrategieen
• Doorbreken van destructieve patronen
• Verbeteren van je mentale welzijn

Wat maakt psychotherapie uniek?

• Diepgaander dan coaching of counseling
• Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
• Uitgevoerd door BIG-geregistreerde professionals
• Gericht op blijvende verandering

Sessies:

• Duur: meestal 45-60 minuten
• Frequentie: wekelijks of tweewekelijks
• Totale duur: weken tot jaren, afhankelijk van de problematiek

Wat psychotherapie NIET is:

• Een snelle oplossing
• Passief advies ontvangen
• Alleen praten over problemen zonder actie

Psychotherapie vraagt inzet en motivatie, maar kan leiden tot diepgaande en blijvende positieve veranderingen.

Er zijn diverse vormen van psychotherapie, elk met een eigen benadering en toepassingsgebied:

1. Cognitieve Gedragstherapie (CGT)

• Focus op gedachten en gedragspatronen
• Praktisch en doelgericht
• Effectief bij angst, depressie, fobieen
• Meestal 10-20 sessies

2. EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing)

• Specialistisch voor traumaverwerking
• Werkt met oogbewegingen of andere prikkels
• Relatief kortdurend
• Zeer effectief bij PTSS

3. Schematherapie

• Combineert meerdere therapievormen
• Gericht op dieperliggende patronen
• Vooral bij persoonlijkheidsproblematiek
• Langduriger (1-3 jaar)

4. Psychodynamische therapie

• Onderzoekt onbewuste processen
• Kijkt naar vroege ervaringen
• Gericht op zelfinzicht
• Meestal langerdurend

5. Systeemtherapie

• Richt zich op relaties en gezinssystemen
• Partners en/of familie betrokken
• Effectief bij relatieproblemen

6. ACT (Acceptance and Commitment Therapy)

• Focus op acceptatie en waarden
• Mindfulness-elementen
• Flexibiliteit in denken en handelen

7. MBCT (Mindfulness-Based Cognitive Therapy)

• Combineert CGT met mindfulness
• Effectief bij terugkerende depressie
• Leert anders omgaan met gedachten

Je psychotherapeut kiest de beste aanpak voor jouw situatie, soms ook een combinatie.

Psychotherapie is effectief bewezen bij een breed scala aan psychische klachten:

Stemmingsklachten:

• Depressie (ook terugkerende)
• Dysthymie (langdurige milde depressie)
• Bipolaire stoornis
• Burn-out en overspanning

Angstklachten:

• Gegeneraliseerde angststoornis
• Paniekstoornis
• Sociale angst
• Specifieke fobieen
• Agorafobie

Trauma en stress:

• PTSS (posttraumatische stressstoornis)
• Complex trauma
• Rouwverwerking
• Acute stressreactie

Persoonlijkheid:

• Persoonlijkheidsstoornissen
• Identiteitsproblemen
• Zelfbeeldproblemen
• Emotieregulatiestoornissen

Relaties en gedrag:

• Relatieproblemen
• Hechtingsproblemen
• Communicatieproblemen
• Agressieregulatie

Somatische klachten:

• Somatisch-symptoomstoornis
• Chronische pijn met psychische component
• Slaapstoornissen

Verslavingen:

• Alcoholafhankelijkheid
• Drugsverslaving
• Gokverslaving
• Gameverslavingq

Eet- en lichaamsbeleving:

• Anorexia nervosa
• Boulimia nervosa
• Eetbuistoornis
• Lichaamsontevredenheid

Belangrijk: Psychotherapie kan ook preventief werken om erger te voorkomen.

Een psychotherapie behandeling verloopt doorgaans in fasen:

Fase 1: Aanmelding en intake (1-3 sessies)

• Kennismakingsgesprek
• Uitgebreide inventarisatie van klachten
• Bespreken van je voorgeschiedenis
• Bepalen of er een match is

Fase 2: Diagnostiek (1-3 sessies)

• Eventueel vragenlijsten invullen
• Stellen van een diagnose
• Bepalen van de beste behandelvorm
• Opstellen behandelplan met doelen

Fase 3: Behandeling (variabel)

• Wekelijkse of tweewekelijkse sessies
• Werken aan behandeldoelen
• Oefeningen en opdrachten
• Regelmatige evaluatie van voortgang
• Bijstellen waar nodig

Fase 4: Afronding (2-4 sessies)

• Terugblikken op wat is bereikt
• Terugvalpreventie bespreken
• Afbouwen van sessiefrequentie
• Eventueel nazorg plannen

Typische behandelduur:

• Lichte klachten: 8-15 sessies (2-4 maanden)
• Matige klachten: 15-30 sessies (4-8 maanden)
• Complexe problematiek: 30+ sessies (1-3 jaar)

Evaluatiemomenten: Je vult regelmatig vragenlijsten in om de voortgang te meten (ROM-metingen). Dit helpt om te zien of de behandeling effectief is.

De duur van psychotherapie is afhankelijk van verschillende factoren:

Indicaties voor behandelduur:

Kortdurend (2-6 maanden, 8-20 sessies):

• Lichte depressie of angstklachten
• Specifieke fobieen
• Aanpassingsproblemen
• Gerichte traumaverwerking (EMDR)

Middellang (6-12 maanden, 20-40 sessies):

• Matige tot ernstige depressie of angst
• Terugkerende klachten
• Burn-out
• Relatief recent trauma

Langdurend (1-3 jaar, 40+ sessies):

• Persoonlijkheidsstoornissen
• Complex trauma
• Langdurige, diepgewortelde patronen
• Ernstige psychiatrische problematiek

Factoren die de duur beinvloeden:

• Ernst en complexiteit van klachten
• Hoe lang klachten al bestaan
• Eerdere behandelingen
• Je motivatie en inzet
• Stabiliteit van je leefsituatie
• Gekozen therapievorm

Frequentie:

• Start: vaak wekelijks
• Later: tweewekelijks
• Afronding: maandelijks (afbouw)

Goed om te weten: Je psychotherapeut geeft na de intake een inschatting, maar dit kan bijgesteld worden op basis van je voortgang.

Deze drie beroepen worden vaak verward. Hier zijn de belangrijkste verschillen:

Psycholoog (GZ-psycholoog):

• Universitaire opleiding psychologie + 2-jarige vervolgopleiding
• BIG-geregistreerd
• Doet diagnostiek en behandeling
• Werkt vaak in Basis GGZ
• Kortdurende behandelingen
• Kan geen medicatie voorschrijven

Psychotherapeut:

• Basisopleiding + 4-jarige specialistische opleiding psychotherapie
• BIG-geregistreerd (beschermde titel)
• Gespecialiseerd in diepgaande behandelingen
• Werkt vaak in Specialistische GGZ
• Complexere en langerdurende trajecten
• Kan geen medicatie voorschrijven

Psychiater:

• Geneeskunde studie + 4,5-jarige specialisatie psychiatrie
• Medisch specialist, BIG-geregistreerd
• Kan wel medicatie voorschrijven
• Combineert vaak medicatie met gesprekken
• Voor ernstige psychiatrische stoornissen
• Werkt vaak in Specialistische GGZ

Klinisch psycholoog:

• GZ-psycholoog + 4-jarige vervolgopleiding
• Hoogst opgeleide psycholoog
• Complexe diagnostiek en behandeling
• Vergelijkbaar niveau als psychiater

Wie heb je nodig? Je huisarts helpt bepalen welke professional het beste past bij jouw situatie.

Er zijn concrete stappen die je kunt nemen om de betrouwbaarheid van een psychotherapeut te controleren:

Controleer de BIG-registratie:

• Zoek op: bigregister.nl
• Voer de naam in
• Controleer of de registratie geldig is
• Check of er tuchtrechtelijke maatregelen zijn

Let op deze kenmerken:

• Duidelijk over opleiding en achtergrond
• Transparant over kosten en vergoedingen
• Werkt volgens een behandelplan
• Geeft een diagnose na intake
• Evalueert regelmatig de voortgang
• Respecteert je grenzen

Waarschuwingssignalen (rode vlaggen):

• Geen BIG-registratie
• Belooft snelle of gegarandeerde resultaten
• Is onduidelijk over kosten
• Adviseert om te stoppen met medicatie zonder overleg
• Overschrijdt professionele grenzen
• Geeft geen duidelijk behandelplan
• Weigert contact met huisarts of andere behandelaars

Beroepsverenigingen: Leden van de NVP (Nederlandse Vereniging voor Psychotherapie) of LVVP (Landelijke Vereniging van Vrijgevestigde Psychologen en Psychotherapeuten) voldoen aan extra kwaliteitseisen.

Je gevoel telt: Vertrouw ook op je eigen gevoel. Voel je je niet op je gemak? Bespreek dit of zoek een andere therapeut.

De kosten en vergoeding van psychotherapie hangen af van hoe je in behandeling gaat:

Via basisverzekering (met verwijzing huisarts):

• Psychotherapie wordt vergoed vanuit de basisverzekering
• Je betaalt alleen je eigen risico (€385 in 2024/2025)
• Bij gecontracteerde zorg: geen eigen bijdrage
• Bij niet-gecontracteerde zorg: lagere vergoeding (vaak 60-80%)

Zonder vergoeding (zelf betalen):

• Sessie: €80-€150 per uur
• Intake: €100-€200
• Langere sessies: €120-€200

Wat wordt WEL vergoed?

• Behandeling van DSM-5 stoornissen
• Depressie, angststoornissen, trauma, persoonlijkheidsstoornissen
• Eetstoornissen, verslavingen

Wat wordt NIET vergoed?

• Aanpassingsstoornissen (soms wel)
• Relatieproblemen (als enige diagnose)
• Werkgerelateerde coaching
• Problemen zonder DSM-diagnose

Tips om kosten te besparen:

• Vraag altijd een verwijzing bij de huisarts
• Kies een gecontracteerde zorgaanbieder
• Check je aanvullende verzekering
• Vraag naar sociaal tarief bij financiele problemen

Voor Belgie: In Belgie gelden andere vergoedingsregels via het RIZIV. Check altijd bij je mutualiteit.

Het eigen risico is het bedrag dat je zelf betaalt voordat de verzekering vergoedt:

Hoe werkt het?

• Het verplichte eigen risico is €385 per jaar (2024/2025)
• Dit geldt voor alle zorg uit de basisverzekering, inclusief GGZ
• Pas na het bereiken van €385 vergoedt de verzekering volledig

Bij psychotherapie:

• De kosten worden afgetrokken van je eigen risico
• GGZ-behandelingen kosten al snel €500-€3000+ per jaar
• Je bent dus vaak snel door je eigen risico heen

Rekenvoorbeeld:

• Je hebt nog geen eigen risico gebruikt
• Je start psychotherapie: €1500 aan kosten
• Je betaalt zelf: €385 (eigen risico)
• De verzekering betaalt: €1115

Goed om te weten:

• Eigen risico geldt per kalenderjaar (reset op 1 januari)
• Je kunt vrijwillig eigen risico verhogen voor lagere premie
• Sommige zorg valt buiten eigen risico (huisarts, verloskundige)
• Bij behandeling rond jaarwisseling: eigen risico kan twee keer gelden

Tips:

• Plan je intake in het jaar dat je behandeling wilt volgen
• Check of je al eigen risico hebt gebruikt voor andere zorg
• Vraag vooraf naar een kostenindicatie

Dit verschil heeft grote impact op wat je zelf betaalt:

Gecontracteerde zorg:

• De psychotherapeut heeft een contract met jouw zorgverzekeraar
• Volledige vergoeding (na eigen risico)
• Geen eigen bijdrage
• Declaratie gaat rechtstreeks naar verzekering
• Vaak wachtlijsten

Niet-gecontracteerde zorg:

• De psychotherapeut heeft geen contract met jouw verzekering
• Gedeeltelijke vergoeding (vaak 60-80% van gemiddeld tarief)
• Je betaalt eerst zelf, daarna declareren
• Vaak kortere wachttijden
• Meer keuzevrijheid

Rekenvoorbeeld niet-gecontracteerd:

• Tarief psychotherapeut: €120 per sessie
• Vergoeding verzekering: €72 (60% van €120)
• Je betaalt zelf: €48 per sessie (plus eigen risico)

Wanneer kiezen voor niet-gecontracteerd?

• Lange wachttijden bij gecontracteerde zorg
• Specifieke therapeut die je wilt
• Je hebt restitutiepolis (hogere vergoeding)

Tip:

• Check altijd bij je verzekering wat ze vergoeden
• Vraag de psychotherapeut naar een kostenindicatie
• Overweeg een restitutiepolis als je keuzevrijheid belangrijk vindt

De eerste afspraak (intakegesprek) is bedoeld om elkaar te leren kennen:

Wat er besproken wordt:

• Kennismaking en uitleg over de werkwijze
• Je klachten en hoe deze je leven beinvloeden
• Wanneer de klachten zijn begonnen
• Eerdere behandelingen of hulpverlening
• Je persoonlijke achtergrond en leefsituatie
• Wat je hoopt te bereiken met therapie

Praktische zaken:

• Duur: meestal 45-60 minuten (soms langer)
• Neem mee: verwijsbrief, ID, verzekeringspas
• Soms al vragenlijsten vooraf invullen

Wat je mag verwachten:

• Een luisterende, niet-oordelende houding
• Ruimte om vragen te stellen
• Uitleg over hoe therapie werkt
• Informatie over kosten en vergoeding

Na het gesprek:

• De therapeut maakt een inschatting
• Je hoort of therapie geindiceerd is
• Er wordt een behandelplan voorgesteld
• Je mag altijd bedenktijd vragen

Tips:

• Je hoeft niet alles in een keer te vertellen
• Het is normaal om zenuwachtig te zijn
• Vertrouw op je gevoel over de klik
• Stel vragen als iets onduidelijk is

Een goede voorbereiding helpt om het meeste uit je eerste gesprek te halen:

Praktisch voorbereiden:

• Zorg voor een verwijsbrief van de huisarts
• Neem je identiteitsbewijs en verzekeringspas mee
• Noteer eventuele medicatie die je gebruikt
• Verzamel eerdere behandelrapporten indien beschikbaar
• Check de route en parkeren

Inhoudelijk voorbereiden:

• Schrijf je belangrijkste klachten op
• Denk na over wanneer de klachten begonnen
• Noteer wat je al geprobeerd hebt
• Bedenk wat je wilt bereiken met therapie
• Maak een lijst met vragen die je wilt stellen

Vragen om te stellen:

• Welke therapievorm past bij mijn klachten?
• Hoelang duurt de behandeling ongeveer?
• Wat zijn de kosten en vergoedingen?
• Hoe vaak zijn de sessies?
• Zijn er huiswerkopdrachten?

Mentaal voorbereiden:

• Accepteer dat je zenuwachtig mag zijn
• Je hoeft niet alles in een keer te vertellen
• Het gaat om jou, niet om perfect te presteren
• De therapeut is er om te helpen, niet te oordelen

Na de afspraak:

• Gun jezelf tijd om het gesprek te verwerken
• Schrijf op wat je is bijgebleven
• Overweeg of je een goede match voelt

Ja, er geldt een strenge geheimhoudingsplicht:

Beroepsgeheim:

• Psychotherapeuten hebben wettelijk beroepsgeheim
• Alles wat je vertelt blijft vertrouwelijk
• Zonder jouw toestemming wordt niets gedeeld
• Ook niet met familie, werkgever of huisarts

Wanneer wordt informatie WEL gedeeld?

• Met jouw uitdrukkelijke toestemming
• Bij ernstig gevaar voor jezelf of anderen
• Bij wettelijke verplichting (uitzonderlijk)
• Met andere behandelaars (alleen met toestemming)

In de praktijk:

• Je tekent een behandelovereenkomst
• Er wordt toestemming gevraagd voor communicatie met huisarts
• Je mag altijd weigeren dat informatie gedeeld wordt
• Je dossier wordt veilig bewaard (15 jaar bewaarplicht)

Je rechten:

• Inzage in je dossier
• Correctie van onjuiste gegevens
• Verzoek tot vernietiging (met beperkingen)
• Kopie van je dossier opvragen

Digitale veiligheid:

• Beveiligde communicatie (geen gewone e-mail voor gevoelige info)
• Veilige videobelsystemen
• Bescherming van persoonsgegevens (AVG)

Tip: Vraag je therapeut hoe ze met privacy omgaan als je hierover twijfelt.

Dit is een veelgestelde vraag, vooral vanwege zorgen over toekomstige gevolgen:

Wat wordt waar geregistreerd?

Huisartsdossier:

• Verwijzing wordt genoteerd
• Algemene diagnose (met jouw toestemming)
• Geen gedetailleerde inhoud van gesprekken

Psychotherapiedossier:

• Gedetailleerde gespreksverslagen
• Diagnose en behandelplan
• Wordt 15 jaar bewaard
• Alleen toegankelijk voor je behandelaar

Verzekering:

• Diagnose wordt gedeclareerd (DBC-code)
• Nodig voor vergoeding
• Inhoud van gesprekken wordt NIET gedeeld

Gevolgen voor verzekeringen/hypotheek:

• Bij een reguliere zorgverzekering: geen gevolgen
• Bij overlijdensrisicoverzekering of AOV: medische keuring mogelijk
• Je hebt geen meldingsplicht voor eerdere psychotherapie
• Verzekeraars mogen niet zomaar GGZ-gegevens opvragen

Goed om te weten:

• Je kunt ervoor kiezen zelf te betalen (geen declaratie)
• Dan komt er niets bij de verzekeraar terecht
• Wel wordt het in je medisch dossier bij de therapeut bewaard

Advies:

• Laat angst voor registratie je niet weerhouden hulp te zoeken
• De voordelen van behandeling wegen zwaarder dan mogelijke nadelen

Ja, psychotherapie is zeer geschikt voor kinderen en jongeren, met aangepaste werkwijzen:

Voor kinderen (4-12 jaar):

• Speltherapie en creatieve werkvormen
• Kortere sessies (30-45 minuten)
• Ouders nauw betrokken bij behandeling
• Vaak thuis oefeningen/opdrachten
• Samenwerking met school indien nodig

Voor jongeren (12-18 jaar):

• Meer gespreksgericht
• Focus op autonomie en identiteit
• Ouders betrokken maar met oog voor privacy
• Vaak combinatie individueel en gezin
• Aandacht voor specifieke themas (social media, peerdruk)

Waarbij het helpt:

• Angsten en fobieen
• Depressieve klachten
• Gedragsproblemen
• ADHD-gerelateerde problemen
• Autisme-begeleiding
• Trauma en rouwverwerking
• Eetstoornissen
• Schoolweigering
• Hechtingsproblemen

Specialisten: Kies een psychotherapeut met specialisatie in kinder- en jeugdtherapie. Zij hebben aanvullende opleiding en ervaring met deze doelgroep.

Vergoeding: Jeugd-GGZ (tot 18 jaar) valt onder de Jeugdwet en wordt vergoed via de gemeente, niet via de zorgverzekering. Dit betekent geen eigen risico.

Het kan lastig zijn te bepalen wanneer professionele hulp nodig is. Let op deze signalen:

Emotionele signalen:

• Langdurige somberheid of prikkelbaarheid
• Extreme angst of zorgen maken
• Veel huilen of emotionele uitbarstingen
• Terugtrekken uit sociale contacten
• Verlies van interesse in normale activiteiten

Gedragssignalen:

• Agressie of driftbuien
• Schoolweigering of spijbelen
• Plotselinge verandering in gedrag
• Regressie (jonger gedrag vertonen)
• Risicovol gedrag bij tieners

Lichamelijke signalen:

• Slaapproblemen
• Veranderd eetpatroon
• Vaak buikpijn of hoofdpijn zonder medische oorzaak
• Vermoeidheid en energieloosheid

Schoolprestaties:

• Plotselinge achteruitgang in cijfers
• Concentratieproblemen
• Conflicten met leerkrachten of medeleerlingen

Wanneer direct hulp zoeken?

• Praten over dood of zelfbeschadiging
• Na een traumatische gebeurtenis
• Bij gedachten aan zelfdoding

Eerste stappen:

1. Praat met je kind (zonder oordeel)
2. Neem contact op met de huisarts of schoolarts
3. Overleg met school (intern begeleider)
4. Vraag advies bij het CJG of wijkteam

Bij een acute crisis is snelle hulp essentieel. Hier zijn de stappen:

Bij levensbedreigende situatie:

• Bel 112
• Blijf bij de persoon
• Probeer kalm te blijven

Bij suicidale gedachten:

• Bel 113 (Zelfmoordpreventie) - 24/7 bereikbaar
• Chat via 113.nl
• Neem contact op met huisarts(enpost)

Bij acute psychische nood:

• Bel je huisarts (overdag)
• Bel de huisartsenpost (avond/weekend)
• Ga naar de spoedeisende hulp
• Bel de crisisdienst GGZ in je regio

Belangrijke telefoonnummers:

• 113: Zelfmoordpreventie
• 0800-0113: Luisterlijn
• 0900-0101: Huisartsenpost (lokaal tarief)
• 112: Noodgevallen

Voor hulpverleners en naasten:

• Neem signalen serieus
• Vraag direct naar gedachten aan zelfdoding
• Laat iemand niet alleen bij acute crisis
• Schakel professionele hulp in

Na een crisis:

• Nazorg is belangrijk
• Bespreek wat er gebeurd is met een professional
• Maak een veiligheidsplan
• Zorg voor ondersteuning in de thuissituatie

Ja, je kunt altijd van psychotherapeut wisselen. Een goede therapeutische relatie is essentieel voor succes:

Wanneer wisselen overwegen?

• Je voelt je niet gehoord of begrepen
• Je ervaart geen vooruitgang na meerdere sessies
• Er is geen "klik" ondanks pogingen
• Je voelt je onveilig of oncomfortabel
• De therapievorm past niet bij je

Hoe te wisselen:

1. Bespreek je zorgen eerst met je huidige therapeut
2. Vraag om een doorverwijzing of afsluiting
3. Zoek een nieuwe psychotherapeut
4. Vraag of je dossier overgedragen kan worden

Goed om te weten:

• Wisselen is normaal en geen falen
• Je hoeft geen reden te geven
• Sommige wrijving in therapie is normaal
• Bespreek weerstand altijd eerst

Vergoeding bij wisselen:

• Je behoudt recht op vergoeding
• Mogelijk nieuwe intake nodig
• Check bij je verzekering

Tips:

• Geef de relatie een eerlijke kans (minimaal 3-5 sessies)
• Bespreek openlijk als iets niet goed voelt
• Vraag naar een andere therapeut binnen dezelfde praktijk
• Onderzoek of er iets is wat je in elke therapie ervaart

In de meeste gevallen is dit bespreekbaar met je psychotherapeut:

Wanneer iemand meenemen nuttig kan zijn:

• Eerste afspraak: steun bij spanning
• Bij systeemtherapie: partner/familie is onderdeel
• Bij specifieke angsten: begeleider als steun
• Als je moeite hebt informatie te onthouden

Overwegingen:

• Bespreek dit vooraf met je therapeut
• De ander kan niet altijd bij het hele gesprek zijn
• Privacy en vertrouwelijkheid blijven belangrijk
• De therapeut moet onbevooroordeeld kunnen werken

Wanneer liever niet:

• Als het je belemmert om open te praten
• Bij afhankelijkheidsdynamiek
• Als de ander onderdeel is van het probleem

Bij kinderen en jongeren:

• Ouders zijn vaak betrokken, soms apart
• Jongeren hebben ook recht op privacy
• Afspraken worden hierover gemaakt

Tips:

• Vraag vooraf of het mogelijk is
• Wees eerlijk over waarom je iemand wilt meenemen
• Sta open voor het advies van de therapeut
• Overweeg of het je vooruitgang helpt of belemmert

Afzeggen kan voorkomen, maar er zijn regels:

Afzegbeleid:

• Zeg minimaal 24-48 uur van tevoren af
• Check het beleid van je specifieke praktijk
• Bij te laat afzeggen: vaak kosten

Kosten bij niet tijdig afzeggen:

• Vaak 50-100% van het sessietarief
• Wordt NIET vergoed door de verzekering
• Je betaalt dit zelf

Geldige redenen:

• Ziekte (met begrip van de therapeut)
• Overmacht
• Acute noodsituatie

Hoe afzeggen:

• Telefonisch of per e-mail
• Zo vroeg mogelijk
• Vraag direct naar een nieuwe afspraak

Bij herhaling:

• Te vaak afzeggen kan de behandeling beindigen
• Bespreek of er een patroon is
• Misschien speelt er iets dat deel is van de therapie

Goed om te weten:

• Niet komen zonder afzeggen telt als te laat
• Het afzegbeleid staat in je behandelovereenkomst
• Bij financiele problemen: bespreek dit

Tip: Behandel therapieafspraken als belangrijke verplichtingen. Consistentie helpt je vooruitgang.

Ja, psychotherapie behoort tot de best onderzochte behandelvormen in de gezondheidszorg:

Wetenschappelijk bewijs:

• Duizenden wetenschappelijke studies
• Grote meta-analyses bevestigen effectiviteit
• Erkend door WHO en gezondheidsinstanties
• Opgenomen in behandelrichtlijnen

Effectiviteit per therapievorm:

CGT:

• Zeer effectief bij depressie (70-80% verbetering)
• Eerste keus bij angststoornissen
• Gelijkwaardig of beter dan medicatie
• Effecten blijven na behandeling

EMDR:

• Gouden standaard bij PTSS
• Snelle resultaten mogelijk
• Erkend door WHO en GGZ-richtlijnen

Schematherapie:

• Effectief bij persoonlijkheidsstoornissen
• Langetermijn effecten aangetoond

Systeemtherapie:

• Effectief bij relatie- en gezinsproblemen
• Helpt bij eetstoornissen bij jongeren

Belangrijke bevindingen:

• Therapeutische relatie is cruciale factor
• Combinatie therapie + medicatie soms effectiever
• Effecten van therapie houden langer aan dan alleen medicatie
• Vroeg behandelen geeft betere resultaten

In de praktijk:

• Behandelingen volgen richtlijnen gebaseerd op bewijs
• Voortgang wordt gemeten (ROM)
• Continue nascholing voor therapeuten

Het systeem in Belgie verschilt van Nederland:

Vergoeding in Belgie:

• Basis: terugbetaling via mutualiteit/ziekenfonds
• Conventie: geconventioneerde psychologen bieden vaste tarieven
• Sinds 2022: meer terugbetaling voor klinisch psychologen
• Psychiaters: grotendeels terugbetaald

Eerstelijnszorg psychologische functies (ELPP):

• Laagdrempelige psychologische hulp
• Maximaal €11 per sessie eigen bijdrage
• Via Netwerk Geestelijke Gezondheid
• Beperkt aantal sessies

Gespecialiseerde zorg:

• Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG)
• Particuliere praktijken
• Psychiatrische afdelingen ziekenhuizen

Kosten bij particuliere therapeut:

• €50-€90 per sessie gemiddeld
• Terugbetaling via mutualiteit (variabel)
• Aanvullende verzekering kan helpen

Titelbescherming:

• Klinisch psycholoog: wettelijk beschermd
• Psychotherapeut: erkend maar andere regeling dan NL

Tips voor Belgie:

• Check altijd bij je mutualiteit wat wordt terugbetaald
• Vraag naar geconventioneerde tarieven
• Informeer bij CGG voor betaalbare hulp
• Wachttijden kunnen ook in Belgie lang zijn

Schaamte en stigma rond psychische hulp zijn helaas nog steeds aanwezig, maar er is geen reden om je te schamen:

Feiten die helpen:

• 1 op 3 Nederlanders krijgt ooit psychische klachten
• Hulp zoeken is een teken van kracht, niet zwakte
• Psychische gezondheid is net zo belangrijk als lichamelijke
• Vroeg behandelen voorkomt erger

Hoe om te gaan met schaamte:

• Je hoeft niemand te vertellen dat je in therapie bent
• Bedenk dat het normaler is dan je denkt
• Focus op wat je wint, niet op wat anderen denken
• Praat erover met iemand die je vertrouwt

In de praktijk:

• Therapiepraktijken zijn discreet ingericht
• Online therapie biedt extra privacy
• Je bepaalt zelf wie je informeert
• Beroepsgeheim beschermt je verhaal

Het perspectief verandert:

• Bekende Nederlanders praten open over therapie
• Werkgevers erkennen belang mentale gezondheid
• Preventie wordt gestimuleerd
• Jongere generaties zijn opener

Onthoud:

• Je gezondheid is belangrijker dan stigma
• Behandeling verbetert je leven
• Je bent niet alleen
• Hulp vragen is moedig

Je privacy is goed beschermd. Hier is wat je moet weten:

Wat je werkgever NIET te weten komt:

• De inhoud van je behandeling
• Je diagnose (zonder jouw toestemming)
• Dat je in therapie bent (tenzij je het vertelt)

Wanneer het WEL kan:

• Als je het zelf vertelt
• Bij langdurige ziekte (beperkte info via bedrijfsarts)
• Bij een medische keuring voor specifieke functies

Bij ziekteverzuim:

• Je hoeft niet te zeggen waarom je ziek bent
• De bedrijfsarts mag geen diagnose aan werkgever doorgeven
• Alleen functionele beperkingen worden gecommuniceerd
• "Kan niet werken door medische redenen" is voldoende

Praktische tips:

• Plan afspraken buiten werktijd of in pauze
• Gebruik vakantie-uren als dat helpt
• Online therapie biedt flexibiliteit
• Je hoeft geen reden te geven voor vrije uren

Wettelijke bescherming:

• Medisch beroepsgeheim
• AVG (privacywetgeving)
• Arbeidswet beschermt tegen discriminatie

Goed om te weten: Sommige werkgevers bieden juist ondersteuning via bedrijfsmaatschappelijk werk of EAP (Employee Assistance Program). Dit is vaak gratis en vertrouwelijk.

Vooruitgang in therapie is niet altijd lineair. Hier zijn tekenen dat het werkt:

Vroege tekenen (eerste weken):

• Je voelt je gehoord en begrepen
• Je begint patronen te herkennen
• Je hebt hoop dat verandering mogelijk is
• Je denkt na over sessies tussen afspraken door

Middellange termijn (maanden):

• Klachten worden minder intens of frequent
• Je hebt nieuwe inzichten over jezelf
• Je past geleerde vaardigheden toe
• Relaties verbeteren
• Je kunt beter omgaan met moeilijke situaties

Langere termijn:

• Blijvende gedragsverandering
• Betere emotieregulatie
• Meer zelfvertrouwen
• Terugval kun je beter hanteren

Metingen:

• ROM-vragenlijsten meten je voortgang objectief
• Je therapeut bespreekt resultaten met je
• Samen evalueren jullie of de behandeling werkt

Als je twijfelt:

• Bespreek dit met je therapeut
• Kleine stapjes zijn ook vooruitgang
• Soms gaat het eerst slechter voor het beter wordt
• Wees geduldig maar eerlijk over je ervaringen

Wanneer heroverwegen:

• Geen vooruitgang na 10+ sessies
• Je voelt je structureel slechter
• Er is geen werkbare relatie

Soms werkt een behandeling niet zoals gehoopt. Hier zijn mogelijke stappen:

Eerst evalueren:

• Geef therapie voldoende tijd (minimaal 8-10 sessies)
• Bespreek je zorgen open met de therapeut
• Is er een werkbare therapeutische relatie?
• Voer je oefeningen en opdrachten uit?

Mogelijke aanpassingen:

• Andere therapievorm proberen (bijv. van CGT naar EMDR)
• Frequentie van sessies aanpassen
• Aanvullende interventies toevoegen
• Wisselen van therapeut

Andere opties overwegen:

• Psychiatrische evaluatie voor medicatie
• Combinatie therapie en medicatie
• Intensievere behandelvorm (dagbehandeling)
• Klinische opname bij ernstige klachten

Mogelijke redenen dat het niet werkt:

• Verkeerde diagnose
• Therapievorm past niet bij klacht
• Geen goede match met therapeut
• Externe factoren belemmeren herstel
• Onvoldoende motivatie of inzet

Wat je kunt doen:

• Vraag om een second opinion
• Bespreek met je huisarts
• Overweeg doorverwijzing naar expert
• Wees eerlijk naar jezelf over je inzet

Onthoud: Niet elke behandeling werkt voor iedereen. Het vinden van de juiste aanpak kan tijd kosten.